Wit is alle kleuren

Discussies over huidskleuren en racisme zijn van alle tijden. Zelfs voordat volken gemengd raakten werd er al onderscheid gemaakt in wie bij welke groep hoorde. Het is veilig om te weten waar je mee te maken hebben of in dit geval met wie. En misschien is dat ook de reden dat we nu nog steeds graag mensen onderverdelen in rassen, etniciteit en groeperingen. De vooroordelen die vaak op generaties overgegeven worden, kloppen vaker niet dan wel. En allen maken we ons er schuldig aan. Etnische profilering, discrimineren en het indelen van een persoon in een ‘hokje’. Vaak onbewust, omdat het een oerinstinct is, de zogeheten kat uit de boom kijken. Maar als het om kleur gaat, kan iemand dan veranderen? Kan iemand wit worden? En hoe wordt iemand wit?

Rimboekikker

Ik word een Westerse witte vrouw genoemd. Mijn wortels liggen in Brazilië en ik mag mezelf nog maar sinds 4 jaar Nederlander noemen. Waarom ben ik wel blank en een landgenoot van mij die nu naar Nederland zou emigreren niet?
En alhoewel ik mezelf zeker als blank beschouw, is dit denk ik pas sinds ik daadwerkelijk de Nederlandse nationaliteit heb verworven.
In mijn puberteit en ook op de basisschool was ik wel degelijk van bewust het feit dat ik ‘niet-Nederlands’ was. Ik had een wiskundeleraar die mij steevast ‘rimboekikker’ noemde, het was vast liefkozend bedoeld. Ik kan niet zeggen dat dat ene incident met de politie, waarbij mijn paspoort voor vals aangezien werd, ook etnische profilering was. Het was voor mij ook lastig om tijdens de finale van het WK in 2010 te bepalen voor welk land ik was. Zelf voel ik mij Nederlander, maar anderen zien mij ook nog steeds als Braziliaan. Dus wat ben ik nu? Ben ik een Westerse witte vrouw of toch die Nederlander van Braziliaanse komaf?

Amerika
Volgens het artikel dat gast-correspondent Sarah Kendzior voor De Correspondent schreef, vonden er in de geschiedenis –en nu nog steeds- verschuivingen plaats.
In het artikel ‘How do you become ‘’white’’ in America’ legt ze uit hoe in Amerika de afgelopen twee eeuwen, een verschuiving is geweest in wie ‘blank’ is. Dit wil zeggen: de definitie veranderde. Het komt erop neer dat ‘wit’ zijn, bepaald wordt door de maatschappij. Blank zijn hangt niet alleen van de etniciteit af, maar ook van ras en status. Er zijn gevallen bekend waarbij zelfs donkere Amerikanen omhoogklommen in de statusladder waardoor ze volledig als blanken gezien werden. Want ‘whiteness is a social construct, and one with concrete benefits’, en iedereen verlangt naar die voordelen. Door hun naam te veranderen en de andere ‘zwarten’ te negeren, pasten deze groep Amerikanen binnen het plaatje ‘wit’ en konden daarmee genieten van de voordelen van het ‘wit’ zijn.

Vaker in de geschiedenis was ‘wit zijn’ vooral een aanval op de zwarte persoon. Een groep die eerder niet als wit gezien werd, wordt wit omdat er een nieuwe groep komt die donkerder is dan zij, of minder hoog in de gecreëerde statusladder staat. Een bekend geval speelt zich af in 1919 in Chicago, waarbij de witte groepen zich aangevallen voelden door de komst van veel ‘zwarten’ uit het zuiden. Zo worden Polen opeens wit, na de komst van de ‘zwarten’ omdat ze tegen die zwarten zijn.

Gevoel
Aan 37 mensen legde ik anoniem een enquête voor over huidskleur, etniciteit, ras, gedrag en over de verschuiving van iemand zijn ‘kleur’. Wat mij opviel is dat meer dan de helft niet geloofden dat mensen van kleur konden veranderen. En maar 37,8% gelooft in white-privilege. Wel geven ze aan dat iemand zijn kleur afhangt van iemand zijn gedrag (78,4%) en diens etniciteit (51,4%).
Als je in Van Dale het woord etniciteit intypt krijg je geen uitslag, als je ras intypt krijg je: 1 groep van individuen, van een andere groep onderscheiden door een aantal erfelijke en lichamelijke overeenkomsten 2 soort levend wezen: het menselijke ras 3(in samenstellingen) in hart en nieren; = echt: rasacteur
Voor Trouw schreef Seada Nourhussen in 2008 een artikel ‘Maar wat ís etniciteit?’ hierin ondervroeg ze Marijke Steegstra, cultureel antropoloog aan de Radboud Universiteit.
Meerdere dingen worden daarin gesteld: Ten eerste kan een etnische groep ontstaan, het is volgens Steegstra vaak een ‘gevoel’ van onderlinge verbondenheid dat gebaseerd kan zijn op cultuur, taal, religie, nationaliteit en uiterlijke kenmerken.
Daarnaast wordt een etniciteit vaak door een ander toegekend, dit wordt eerder ook door Kendzior beschreven.

Marokkanen
In de Nederlandse media komen we het ook tegen, voornamelijk als het om misdaad gaat. Ga je het boekje te buiten? Dan word je afgerekend op je afkomst (of afkomst van je ouders) maar behaal je een succes of doe je iets eervols? Dan ben je een Nederlander.
Hoewel veel mensen vallen over een omschrijving als ‘donkergetinte man met Marokkaanse afkomst’, is het niet per definitie fout. Met het duidelijk omschrijven van iemand zijn profiel is de kans op het vinden en het uiteindelijk veroordelen van een persoon makkelijker dan wanneer er geschreven zou worden dat het om een ‘donkergetinte Nederlandse man’ gaat. Want vrijwel iedereen weet wat de ‘etnische’ kenmerken zijn van een Marokkaanse man. Maar het gevaar in deze formuleringen is dat er teveel geprofileerd wordt. ‘Alweer een Marokkaanse man, het zijn altijd die Marokkanen. Laat ze lekker teruggaan naar Marokko als ze stennis willen schoppen.’ Dit leidt uiteindelijk naar een haat of afkeer tegen een bepaalde groepering. Terwijl dit helemaal niks met ras of etniciteit te maken heeft. Toch bevestigt het CBS deze gedachte in een rapport van 22 juni 2016: ‘’ Het algemene beeld dat bij Antillianen en Marokkanen een probleemgroep voorkomt, wordt door onze resultaten ondersteund. Bij de Marokkanen zijn zowel de eerste als de tweede generatie vaker dan autochtonen en de meeste andere herkomstgroeperingen verdachte van een misdrijf; bij hen gaat het relatief vaak om vermogensdelicten.’’
Maar wanneer er gesproken wordt over Jesse Klaver of Aboutaleb, vergeten we vaak dat ook zíj een Marokkaanse afkomst hebben. Waarom? Waarschijnlijk omdat zij een succes behaald hebben.

Kleur
Het is lastig om te bepalen wat waar is en wat niet waar is. Ik denk dat iedereen namelijk in zijn eigen waarheid gelooft, en een gevoel kan ook een waarheid zijn. Je kleur wordt voornamelijk bepaalt door je ras en of etniciteit, oftewel: door de maatschappij. Je gedrag en kennis bepalen je plek in de sociale klasse en hoeveel je uiteindelijk waard bent.
(Rassen)gelijkheid zal -denk ik- nooit bestaan, en daarnaast blijven we door ‘buiten onze ras’ te trouwen, nieuwe rassen ontwikkelen. We zullen een worden, want niemand is puur. En hopelijk zullen daarmee ook de grenzen ‘zwart’ en ‘wit’ vervallen.

Advertisements